پماد ترتینوئین برای درمان مشکلات پوستی

پماد ترتینوئین چیست؟ یکی از شناخته‌شده‌ترین داروهای موضعی در درمان آکنه، لک‌های پوستی و بهبود بافت پوست است. این ماده با افزایش نوسازی سلولی و تحریک تولید کلاژن، نقش مؤثری در شفاف‌تر شدن و یکدست شدن پوست دارد و به همین دلیل سال‌هاست در روتین‌های درمانی پوست جایگاه ثابتی دارد.

درمان‌های کلینیکی تنها راه برای رفع مشکلات پوستی نیستند. گاهی می‌توان از ترکیبات به کار رفته در پمادها و کرم‌ها نیز تاثیرات خوبی را مشاهد کرد. یکی از داروهای موضعی که می‌تواند به بهبود پوست و رفع مشکلات پوستی کمک کند، پماد ترتینوئین است. در این مقاله به نحوه استفاده از این پماد، کاربردها و مدت زمان استفاده از آن می‌پردازیم.

پماد ترتینوئین چیست؟

پماد ترتینوئین نوع موضعی ویتامین A بوده و از مشتقات آن محسوب می‌شود. این دارو با رتینول متفاوت بوده و در برخی موارد با نام Retin-A به فروش می‌رسد. این دارو برای مشکلات پوستی توسط پزشک متخصص پوست تجویز می‌شود. ترتینوئین با سرعت بخشیدن به ساخت سلول‌های جدید، کلاژن‌سازی را در پوست تحریک می‌کند.

نحوه مصرف پماد ترتینوئین

روش استفاده از پماد ترتینوئین:

برای استفاده از این دارو توصیه می‌شود که از مصرف خودسرانه پرهیز کنید. پماد باید طبق دستور پزشک تجویز شود. از استعمال این دارو در نقاط حساس پوست مانند پوست دور چشم، خط خنده و لب‌ها پرهیز کنید. اما نکاتی که باید رعایت کنید:

• قبل از استفاده دست و صورت خود را با استفاده از شوینده بشوییده و خشک کنید.
• یک لایه نازک از پماد را روی پوست خود قرار دهید. معمولا به اندازه یک نخود از این پماد برای کل صورت کافی می‌باشد.
• پماد را به خوبی روی پوست مالش دهید تا جذب آن شود.

به نقل از سایت pubmed:

Tretinoin is a first-generation topical retinoid (all-trans retinoic acid) that has been used for decades in dermatology.

It works by binding to nuclear retinoic acid receptors (RARα, RARβ, RARγ), which affects gene expression and leads to increased turnover of skin cells, normalization of follicle keratinization, and shedding of cornified cells.

Because of these effects, tretinoin is a well-established treatment for Acne vulgaris (both inflammatory and non-inflammatory acne), helping to unclog pores, reduce comedone formation, and reduce skin

ترجمه فارسی:

تـرتینوئین یک رتینوئید موضعی نسل اول (همان اسید رتینوئیک همه‌ترا) است که سال‌ها در استفاده شده است. این ماده با اتصال به گیرنده‌های هسته‌ای اسید رتینوئیک (RARα، RARβ و RARγ) باعث تغییر بیان ژن‌ها می‌شود و در نتیجه سرعت نوسازی سلول‌های پوستی را افزایش می‌دهد، کراتینه شدن فولیکول‌ها را طبیعی می‌کند و سلول‌های مرده سطح پوست را سریع‌تر از بین می‌برد.

به‌خاطر همین اثرات، ترتینوئین یکی از درمان‌های شناخته‌شدهی آکنه است (چه التهابی و چه غیرالتهابی) و به پاک‌سازی منافذ، کاهش تشکیل کومدون و کاهش التهاب پوستی کمک می‌کند.

خواص و فواید پماد ترتینوئین 

از جمله مزایای استفاده از این دارو:

• رفع چین ‌و چروک و علائم پیری.
• لایه‌برداری و بازسازی سلولی.
• رفع لک‌های تیره و روشن کردن پوست.
• بهبود جای زخم و اسکار.
• کوچک کردن منافذ باز پوست.
• لطافت و صاف شدن سطح پوست.
• جلوگیری از انسداد منافذ.
• تقویت اثربخشی سایر محصولات پوستی.
• جلوگیری از پیری زودرس پوست.
• متعادل‌سازی رنگ پوست.
• و غیره.

موارد مصرف و کاربرد پماد ترتینوئین

پماد ترتینوئین کاربردهای مختلفی دارد و از آن می‌توان برای موارد زیر استفاده نمود:

پماد ترتینوئین برای آکنه

کرم ترتینوئین معمولا برای درمان آکنه خفیف تا متوسط تجویز می شود. این دارو اثرگذاری خوبی روی جوش‌های سرسفید و سرسیاه، پاپول، جوش چرکی و جوش کیستی دارد. ترتینوئین علاوه بر درمان، می‌تواند از شکل‌گیری جوش‌های جدید جلوگیری کند.

پماد ترتینوئین برای جای جوش

ترتینوئین تنها برای درمان جوش‌ها کاربرد ندارد بلکه از آن می‌توان برای کاهش جای جوش‌ها نیز استفاده نمود. این دارو با بازسازی سلولی، به جایگزینی سلول‌های آسیب دیده کمک می‌کند و به مرور زمان، جای جوش‌ها کمرنگ می‌شوند.

پماد ترتینوئین برای تیرگی پوست 

وایتنینگ تنها راه رفع تیرگی بدن نیست. با استفاده از یک محصول موضعی مانند ترتینوئین نیز می‌توان تیرگی‌های پوست را کاهش داد. رتینوئین با تحریک ساخت سلول‌های جدید و حذف لایه‌های مرده پوست، به مرور باعث روشن شدن رنگ پوست می‌شود. البته توجه داشته باشید که نتایج آن دیر از روش وایتنینگ خود را نشان می‌دهد و زمانبرتر می باشد.

پماد ترتینوئین برای لک پوست 

پماد ترتینوئین برای لک پوست معمولا می‌تواند برای لک‌های ناشی از آفتاب، لکه‌های بعد از جوش و برخی انواع هایپرپیگمنتیشن موثر باشد. ترتینوئین می‌تواند فرآیند تولید ملانین را تا حدی تنظیم کند و مانع تجمع بیش از حد آن در نقاط مشخص شود و با لایه برداری از پوست به کاهش لک‌ پوستی کمک کند.

پماد ترتینوئین برای چین و چروک پوست

یکی از روش‌های درمان چین و چروک پوستی، تحریک تولید کلاژن سازی می‌باشد. وقتی تولید کلاژن تحریک می‌شود، بافت‌های جدید پوست ساخته می‌شوند که فضای بین خطوط و چروک‌ها را پر می‌کنند و باعث می‌شوند خطوط کمتر دیده شوند.

به همین دلیل ترتینوئین با تحریک تولید کلاژن می‌تواند برای کاهش خطوط پوستی کمک کننده باشد. اما توجه داشته باشید که نمی‌تواند برای رفع چین و چروک‌های عمیق موثر باشد.

پماد ترتینوئین برای اگزما 

ترتینوئین با تحریک سلول‌های پوست، سرعت بازسازی و نوسازی آن‌ها را افزایش می‌دهد و به این ترتیب به کاهش التهاب و بهبود بافت پوست کمک می‌کند. این فرآیند موجب تسریع لایه‌برداری سلول‌های مرده و پوسته‌ریزی سطح پوست می‌شود و در نتیجه، ضخامت اضافی و خشکی پوست ناشی از اگزما کاهش می‌یابد.

پماد ترتینوئین برای زگیل

پماد ترتینوئین برای درمان زگیل‌های مسطح استفاده می‌شود. این دارو با لایه‌برداری، سلول‌های آسیب دیده را از سطح پوست حذف می‌کند. با استفاده منظم و مداوم از آن باعث کاهش تدریجی اندازه و تعداد زگیل‌ها می شود و احتمال بازگشت زگیل‌ها را به حداقل می رساند.

ترتینوئین کرم لایه بردار برای میلیا

یکی از راه‌های درمان میلیا لایه‌برداری پوست است. ترتینوئین نیز با خاصیت لایه برداری خود می تواند به کاهش میلیاها کمک کند. تنها باید توجه داشته باشید که در صورتی میلیا اطراف پوست دور چشم است، تنها با تجویز پزشک و دستورالعمل او استفاده شود.

 پماد ترتینوئین برای آفتاب سوختگی

ترتینوئین می‌تواند به بهبود جای آفتاب سوختگی کمک کند. اما در روزهای ابتدایی آفتاب سوختگی یا در صورت آفتاب سوختگی شدید استفاده از این دارو توصیه نمی‌شود. به طور کل برای درمان آفتاب سوختگی بهتر است دارو توسط پزشک تجویز شود و در مواردی منع استفاده وجود دارد.

پماد ترتینوئین برای پوست مرغی

پوست مرغی زمانی رخ می‌دهد که پروتئین کراتین بیش از حد تولید شود و دهانه فولیکول‌های مو بسته شود. یکی از راه‌های از بین بردن کراتوز پیلاریس حذف سلول‌های مرده پوست است. پماد ترتینوئین  با کاهش جمع شدن کراتین و سلول‌های مرده پوست می تواند به بهبود پوست مرغی کمک کند.

کرم ترتینوئین برای منافذ باز پوست

منافذ باز پوست یک مشکل رایج در افراد با پوست چرب می باشد. ترتینوئین با تنظیم چربی پوست و لایه برداری آن می‌تواند به مرور باعث کوچک شدن منافذ باز پوست شود. به همین دلیل می‌توان ترتینوئین را به روتین پوستی افراد با پوست چرب اضافه نمود.

پماد ترتینوئین برای تیرگی زانو و آرنج

تیرگی زانو و آرنج معمولا به دلیل انباشت سلو‌ل‌های مرده صورت می‌گیرد. یکی از راه‌های کاهش زبری این نواحی و رفع تیرگی آن می‌تواند استفاده از محصولات موضعی حاوی ترتینوئین و حذف لایه‌های شاخی پوست می‌باشد.

عوارض جانبی مصرف پماد ترتینوئین

ترتینوئین مانند هر دارویی می‌تواند عوارض جانبی داشته باشد. از جمله عوارض آن:

• خشکی و پوسته‌پوسته شدن پوست.
• حساسیت به نور خورشید.
• قرمزی و التهاب پوست.
• ایجاد حس سوزش یا خارش.
• تشدید آکنه در مراحل اولیه.
• خشکی و تحریک دور لب‌ها و چشم‌ها.

عوارض جدی آن که نیاز به قطع مصرف دارد:

• تغییر رنگ پوست.
• افزایش خشکی و حساسیت در پوست‌های خشک یا حساس.
• واکنش‌های آلرژیک.
• نازک شدن پوست.
• احساس گرما یا داغی در پوست.
• ترک‌های پوستی در صورت استفاده بی‌رویه.
• ایجاد حساسیت‌های شدید در پوست‌های تیره‌تر.

دوز مصرفی پماد ترتینوئین

ترتینوئین معمولا در دو دوز ۰۲۵% و ۰.۰۵% در داروخانه‌های موجود می‌باشد. دوز مناسب شما باید توسط پزشک باتوجه به سن، مشکل پوستی و جنس پوستی تجویز شود.

• ترتینوئین ۰۲۵%

این کمترین و ملایم‌ترین غلظت موجود از ترتینوئین موضعی است که برای شروع درمان بسیار رایج است و معمولا برای پوست‌های حساس و آکنه خفیف تجویز می‌شود. پزشکان برای کسانی که می‌خواهند ترتینوئین را شروع کنند معمولا این دوز را تجویز می‌کنند.

• پماد ترتینوئین ۰/۰۵ درصد

دوز ۰.۰۵ درصد قوی‌تر است از ترتینوئین ۰۲۵% می‌باشد. اثرگذاری آن زودتر خود را نشان می دهد. پزشکان اغلب پس از عادت کردن پوست به غلظت پایین‌تر، آن را تجویز می‌کنند. برای درمان آکنه، کاهش چین و چروک و لک‌های ناشی از آفتاب و بهبود ظاهر کراتوز پیلاریس می‌تواند تجویز شود.

موارد احتیاط مصرف پماد ترتینوئین

عبارتند از:

• روی پوست دارای ترک و خشکی از این دارو استفاده نشود.
• پس از استفاده از این دارو، از از قرار گرفتن غیرضروری یا طولانی‌مدت در معرض نور خورشید پرهیز کنید.
• در صورتی که داروهای دیگری مصرف می کنید به پزشک اطلاع دهید.
• دارو را تنها زیر نظر پزشک متخصص پوست مصرف کنید.
• حتی در خانه یا هوای ابری، از ضد آفتاب استفاده کنید.
• تنها به اندازه یک نخود کوچک برای کل صورت کافی است.
• از تماس دارو با دور چشم، لب‌ها، گوشه‌های بینی و داخل بینی خودداری کنید.
• برای شستن صورت از شوینده‌های ملایم استفاده کنید.
• پوست خود را با لایه‌های فیزیکی و شیمیایی قوی لایه‌برداری نکنید.
• به طور مرتب از مرطوب‌کننده استفاده کنید.

اختلالات دارویی پماد ترتینوئین

1.داروهای موضعی (استفاده روی پوست)

• بنزوئیل پراکسید.
• اسید سالیسیلیک.
• سایر رتینوئیدهای موضعی (آداپالن، تازاروتن، ترتینوئین با غلظت‌های دیگر).
• اسید گلیکولیک.
• اسید لاکتیک.

۲. داروهای خوراکی افزایش‌دهنده حساسیت به نور

• داکسی‌سایکلین.
• مینوسایکلین.
•  تتراسایکلین.
• و غیره.

سوالات متداول پماد ترتینوئین

عبارتند از:

مکانیسم اثر ترتینوئین چیست؟

ترتینوئین سرعت بازسازی و تقسیم سلولی را افزایش می‌دهد. این کار باعث لایه‌برداری، جلوگیری از انسداد منافذ و تحریک تولید کلاژن می‌شود.

مدت زمان استفاده از کرم ترتینوئین چقدر است؟

مدت استفاده از ترتینوئین بستگی به هدف درمان دارد، اما معمولا حداقل ۳ تا ۶ ماه برای مشاهده نتایج لازم است.

چگونه از عوارض پماد ترتینوئین جلوگیری کنیم؟ 

برای جلوگیری از عوارض آن را طبق دستور پزشک آن را مصرف کنید.

از چه سنی می‌توان پماد ترتینوئین استفاده کرد؟

معمولا استفاده از این دارو پس از 18 سالگی بلا مانع است.

آیا می‌توانم پماد ترتینوئین هر شب بزنم؟

در شروع بهتر است فقط ۲ تا ۳ شب در هفته استفاده شود. اگر پس از ۲ تا ۴ هفته، پوست شما عوارض شدیدی نشان نداد. می‌توانید تعداد شب‌ها را به یک شب در میان و سپس هر شب افزایش دهید.

ترتینوئین را بزنم زیر چشم یا نه؟

خیر، به دلیل حساس بودن پوست زیر چشم استفاده از ترتینوئین توصیه نمی شود. شما می‌توانید به جای آن از کرم‌های دور چشم حاوی رتینول برای جوانسازی استفاده کنید.

می‌توانم ترتینوئین را روی گردن و دست بزنم؟

بله، پماد ترتینوئین علاوه بر پوست صورت برای گردن و دست نیز قابل استفاده می‌شود.

تفاوت ترتینوئین و رتینول چیست؟

ترتینوئین قوی‌تر از رتینول می‌باشد و بهتر است توسط پزشک تجویز شود. همچنین رتینول اثرگذاری ملایم‌تری دارد.

مصرف ترتینوئین در بارداری مجاز است؟

خیر توصیه نمی‌شود.

ترتینوئین پس از چه مدت نتیجه می دهد؟

نتایج اولیه ترتینوئین معمولا پس از ۴ تا ۱۲ هفته نمایان می‌شود، اما نتایج نهایی نیاز به ۳ تا ۶ ماه استفاده منظم و صحیح دارد.

ژل ترتینوئین بهتره یا کرمش؟

تفاوت تنها در بافت است و نه اثرگذاری. بنابر ترجیح خود می‌توانید از نوع پماد، کرم یا ژل استفاده کنید.

آیا کرم ترتینوئین لایه بردار است؟

بله، ترتینوئین خاصیت لایه‌برداری دارد.

نتیجه گیری: پماد ترتینوئین برای پوست

ترتینوئین مشتقی از خانواده گروه A می‌باشد که می‌توان از آن برای درمان برخی مشکلات پوستی مانند لک پوستی استفاده نمود. این دارو بهتر است توسط پزشک تجویز شود و پس از استفاده از آن، به طور مکرر از ضد آفتاب حتی زمانی که در خانه حضور دارید استفاده شود.

در صورت داشتن هرگونه سوال بیشتری مرتبط با این دارو می‌توانید با شماره 09361574228 تماس بگیرید تا یک مشاوره رایگان از کارشناس پوست و مو دریافت کنید و یا برای درمان سایر مشکلات پوستی خود توسط پزشک متخصص پوست به مطب دکتر میراحد موسوی به آدرس تهران، شهرک غرب، فرحزادی، بلوار دریا، نبش سعدی، پلاک 248، طبقه 3، واحد 6 مراجعه کنید.